Największym w całej Unii Europejskiej krajowym programem finansującym badania, rozwój i innowacje – jest Program Operacyjny Inteligentny Rozwój. To ponad 36 mld złotych przeznaczonych dla przedsiębiorców, którym brakuje środków by realizować biznesowe marzenia. Marzenia o sukcesie własnym i Polsce silnej i niezależnej gospodarczo.
W biznesie, by osiągnąć realne efekty ważne jest działanie konsekwentne i całościowe. To właśnie zapewnia Program Operacyjny Inteligentny Rozwój (POIR), który jest programem kompleksowym – wspiera innowacyjną przedsiębiorczość na wszystkich etapach: od idei, poprzez badania i rozwój, aż do wprowadzenia innowacji na rynek.
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) jest w programie Inteligentny Rozwój odpowiedzialna za wdrożenia działań i rozdzielenie części środków – na działania w POIR, na wsparcie firm z sektora małych i średnich przedsiębiorstw, dysponuje kwotą 1,95 mld euro. Skupia się głównie na czterech obszarach, które obejmują: rynek start-upowy, inwestycje w innowacje, proinnowacyjne usługi dla przedsiębiorstw, internacjonalizację i promocję gospodarczą.
Dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorców finansowanie konkretnych działań dzięki pomocy PARP-u otwiera możliwości dynamicznego rozwoju, podnosi potencjał innowacyjności i konkurencyjności, umożliwia także podjęcie współpracy z jednostkami naukowymi i instytucjami otoczenia biznesu.
Efekty wykorzystania środków z POIR są bardzo konkretne. W Programie może wziąć udział ponad 12 tys. firm, które uzyskają wsparcie na prace badawczo-rozwojowe i wdrażanie innowacji. Powstanie co najmniej 20,5 tys. nowych miejsc pracy a firmy uruchomią około 4,4 mld euro własnych środków na działalność innowacyjną.
Na Start-up!
W łańcuchu działań prorozwojowych – na samym początku są firmy, które dopiero rozpoczynają swoją działalność - start-upy. Sam oryginalny pomysł na biznes nie wystarcza. Rozpoczęcie działalności gospodarczej kosztuje a zaniechania spowodowane brakiem pieniędzy, powodują, że przedsięwzięcie nie ma szans na utrzymanie się na rynku. Luka finansowa czyli brak dostępu do finansowania, stanowi jedną z najpoważniejszych barier rozwoju innowacyjnych przedsięwzięć biznesowych. I w tym punkcie PARP w ramach POIR może pomóc w rozwinięciu biznesu. Osiągnięcie stabilnego finansowania na tym etapie zapewnia Fundusz Pożyczkowy Innowacji lub projekt Scale UP.
Pieniądze nie spadną z nieba konieczna jest inicjatywa własna. Aby uzyskać pożyczkę z Funduszu Pożyczkowego Innowacji należy znaleźć inwestora prywatnego i przekonać go do współpracy. Inwestorem może być fundusz typu venture capital (VC) lub anioł biznesu (biznesmen z branży dysponujący kapitałem do zainwestowania). Konieczne jest wcześniejsze podpisanie z nim umowy inwestycyjnej na objęcie udziałów lub akcji w przedsiębiorstwie.
Finansowanie start-upu za pomocą Funduszu Pożyczkowego Innowacji składa się z dwóch części: środków publicznych i kapitału prywatnego (aniołów biznesu lub funduszy VC) w stosunku 1:1. Do inwestycji prywatnej Fundusz dorzuci drugie tyle. Dzięki takiej konstrukcji wsparcia przedsiębiorca otrzyma, „w pakiecie”, biznesowe doświadczenie, mentoring, doradztwo i kontakty inwestora prywatnego. Dodatkowym pozytywnym efektem tak skonstruowanego wsparcia jest pobudzenie i zachęcenie kapitału prywatnego do angażowania się w perspektywiczne, innowacyjne, ale przez to także - niestety - ryzykowne przedsięwzięcia.
Pożyczka przeznaczona dla mikro- i małych przedsiębiorców, których firma działa na rynku nie dłużej niż 55 miesięcy (minimalnie – 200 tys. zł, maksymalnie – 2 mln zł) ma długi okres spłaty (maksymalnie 8 lat). Na tego typu pożyczki w ramach projektu przeznaczono 129,74 mln euro.
Przyspieszamy ze Scale UP
Brak doświadczenia i wystarczających środków powoduje często przeciąganie się okresu przygotowania produktu i wejścia na rynek, co generuje dodatkowe koszty funkcjonowania start-upu. W przyspieszeniu działań, a co za tym idzie obniżeniu kosztów, pomocny jest program Scale UP w ramach programu Start In Poland ze środków POIR.
Z Programu opartego na współpracy z dużymi przedsiębiorstwami skorzystać mogą mikroprzedsiębiorcy lub mali przedsiębiorcy. Celem działania jest przygotowanie produktu lub usługi do komercjalizacji, dzięki wsparciu doradczemu i mentorskiemu oraz wsparciu w formie pieniężnej, mające na celu przyspieszenie procesu stworzenia produktu lub usługi.
Scale UP odwołuje się do koncepcji „złotego trójkąta innowacji”, ponieważ animuje współpracę trzech różnych grup podmiotów i daje każdej z nich korzyści. Start-upy biorą udział w programie akceleracyjnym, w ramach którego dostają pomoc finansową na opracowanie innowacji; korzystają z wiedzy, kontaktów i zaplecza infrastrukturalnego dużego przedsiębiorstwa. Akceleratory (grantobiorcy) – tworzą podmioty posiadające zespoły doświadczone we współpracy z młodymi firmami i rekrutują start-upy uczestniczące w programie. Duże przedsiębiorstwa – współpracują z akceleratorem i pełnią rolę wspierającą w procesie akceleracji, jednocześnie zyskują dostęp do innowacyjnych rozwiązań i potencjału rynkowego start-upów; otrzymują produkty i usługi, które odpowiadają na ich potrzeby zidentyfikowane w toku programu.
Odbył się już konkurs, zorganizowany przez PARP, na dofinansowanie programów akceleracyjnych dla startupów. 10 firm otrzymało na ten cel ok. 60 mln zł (początkowy budżet wynosił 35 mln zł lecz zwiększono go ze względu na wysoki poziom złożonych projektów).
- Udało się nam zmobilizować bardzo dużą liczbę nie tylko potencjalnych akceleratorów, ale przede wszystkim dużych przedsiębiorstw, w tym spółek z udziałem skarbu państwa, których potencjał i otwarcie na start-upy może sprawić, że na rynku pojawią się nowe produkty i usługi. Liczymy, że za dwa lata pojawi się 200 nowych innowacyjnych firm – mówi Jadwiga Emilewicz, wiceminister rozwoju.
Wsparcie przyznano tym akceleratorom, które w najwyższym stopniu spełniały kryteria konkursu. Przedstawiły nowatorskie rozwiązania, zaprezentowały profesjonalny plan rozwoju startupów objętych akceleracją oraz wykazały się doświadczeniem w podobnych działaniach.
Już w grudniu PARP planuje zawrzeć pierwsze umowy z wybranymi akceleratorami, co oznacza, że jeszcze w tym roku akceleratory będą mogły rozpocząć działania projektowe na rzecz startupów. Każdy z realizowanych programów akceleracyjnych obejmie wsparciem minimum 20 startupów.
A na mecie innowacje…
Innowacje to klucz do sukcesu w biznesie – otwierają dostęp do funduszy unijnych i do kieszeni klientów, którzy są coraz bardziej wymagający. Firmy inwestujące w innowacje, wyprzedzają konkurencję. Innowacje ma wymiar praktyczny, rynkowy i użytkowy. W ramach POIR można uzyskać środki zarówno na nowy, innowacyjny, produkt, jak i ochronę praw własności.
Bon na innowacje to prosty i logiczny mechanizm wsparcia, łączący pomysł biznesowy na innowację z wiedzą i zapleczem technicznym jakim dysponuje jednostka naukowa. Wsparcie finansowe obejmuje zakup od jednostki naukowej usługi polegającej na opracowaniu nowego lub znacząco ulepszonego wyrobu, usługi, technologii produkcji lub nowego projektu wzorniczego. Na wsparcie tego typu przeznaczono w programie dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorców, ponad 80 mln euro.
Plany międzynarodowej ekspansji produktu wymagają uwzględnienia środków na ochronę praw własności przemysłowej na terenie krajów gdzie produkt będzie dystrybuowany. Daje to możliwość zabezpieczenia przed bezprawnym korzystaniem z zastosowanych rozwiązań i dochodzenia roszczeń za naruszenia praw ochrony własności przemysłowej (tj. patentów, praw ochronnych na wzory użytkowe oraz praw z rejestracji wzorów przemysłowych).
Jest to jednak kosztowne. Wiele firm nie stać na takie zabezpieczenie, stąd ważne jest wsparcie finansowe z POIR. Uwzględnia ono zarówno uzyskanie prawa ochrony własności przemysłowej jak i pomoc w ewentualnej obronie posiadanych praw.
Na zabezpieczenie innowacji na wybranych rynkach zagranicznych przeznaczono ponad 47 mln euro. Dofinansowanie (minimalne – 10 tys. zł, maksymalne – 1 mln zł) obejmuje do 50 proc. wartości kosztów kwalifikowanych.
Program Operacyjny Inteligentny Rozwój wspiera innowacje i działania proinnowacyjne w polskiej gospodarce. Kryteria dofinansowania gwarantują, że pieniądze zostaną dobrze spożytkowane.
Więcej informacji na temat POIR, wszystkich poddziałań, które obejmuje i zasad przyznawania dofinansowania można znaleźć na stronie http://www.parp.gov.pl/
Partnerem cyklu tekstów o przedsiębiorczości jest PARP
opr. AS
